Quẻ Phong Lôi Ích: Ý Nghĩa, Lời Từ Và Thông Điệp
Quẻ Phong Lôi Ích là quẻ số 42 trong 64 quẻ Kinh Dịch, đứng ngay sau quẻ Sơn Trạch Tổn. Quẻ có gió ở trên, sấm ở dưới, với bốn hào âm và hai hào dương xen kẽ. Tinh thần cốt lõi của quẻ Phong Lôi Ích là đạo thêm vào: bớt của trên để thêm cho dưới, cho đi đúng chỗ để cả hai bên cùng lớn.
Mục lục
Tổng quan quẻ Phong Lôi Ích
| Thuộc tính | Giá trị |
|---|---|
| Số thứ tự | 42 / 64 |
| Tên Hán Việt | Phong Lôi Ích (風雷益) |
| Tên gọi khác | Ích |
| Tượng | ☴ trên ☳ (Gió trên Sấm) |
| Nội quái (hạ) | Chấn ☳, tượng sấm, tượng động |
| Ngoại quái (thượng) | Tốn ☴, tượng gió, tượng nhập vào |
| Ngũ hành | Mộc |
| Thời | Ích, thời được thêm vào, được lợi |
| Số hào dương | 2 / 6 |
| Quẻ đối (tổng quái) | Sơn Trạch Tổn (quẻ 41) |
Lời từ và ý nghĩa gốc của quẻ Phong Lôi Ích
Phần này trích nguyên văn Hán Việt của quẻ Phong Lôi Ích kèm dịch nghĩa. Nếu bạn chỉ quan tâm đến cách ứng dụng quẻ vào đời sống, có thể đọc lướt qua và xuống thẳng các phần sau.
Thoán từ
益:利有攸往,利涉大川
Ích: Lợi hữu du vãng, lợi thiệp đại xuyên.
Dịch nghĩa: Ích là có nơi để đi thì có lợi, vượt qua sông lớn thì có lợi. Thoán từ của quẻ Ích hiếm có sự thuận lợi rõ ràng đến vậy, khuyến khích cả việc đi tới và việc vượt qua việc khó. Khi ở trong thời được thêm vào, có trợ lực, có điều kiện, thì đừng đứng yên. Đây là lúc nên làm việc lớn, nên khởi sự, nên nhận trách nhiệm. Được trao cơ hội mà không dùng là phụ cái được.
Tượng từ
風雷,益;君子以見善則遷,有過則改
Phong lôi, Ích; quân tử dĩ kiến thiện tắc thiên, hữu quá tắc cải.
Dịch nghĩa: gió và sấm đi cùng nhau là tượng quẻ Ích. Người quân tử noi theo đó mà thấy điều thiện thì theo, có lỗi thì sửa. Gió sấm tương trợ lẫn nhau, gió làm mạnh sấm, sấm làm nhanh gió. Ý tượng nói đến sự tự ích, tức là con người tự thêm vào cho chính mình. Thấy người khác làm hay thì học theo không chậm, nhận ra sai thì sửa không trốn. Đây là cách tự lớn thật sự.
Lời 6 hào
Sáu hào của quẻ Ích mô tả sáu tình huống của người đang được thêm vào, được giúp, được trao cơ hội, và cách dùng cái được đó cho đúng.
| Hào | Nguyên văn Hán Việt | Dịch nghĩa |
|---|---|---|
| Sơ cửu (hào 1) | 利用為大作,元吉,無咎 Lợi dụng vi đại tác, nguyên cát, vô cữu | Có lợi khi dùng để làm việc lớn, rất tốt, không hại gì |
| Lục nhị (hào 2) | 或益之十朋之龜,弗克違,永貞吉。王用享于帝,吉 Hoặc ích chi thập bằng chi quy, phất khắc vi, vĩnh trinh cát. Vương dụng hưởng vu đế, cát | Có người đem mai rùa quý mười cặp đến thêm vào, không thể từ chối, giữ vững lâu dài thì tốt. Vua dùng để cúng tế trời, tốt |
| Lục tam (hào 3) | 益之用凶事,無咎。有孚中行,告公用圭 Ích chi dụng hung sự, vô cữu. Hữu phu trung hành, cáo công dụng khuê | Thêm vào để dùng vào việc không may, không hại gì. Có lòng thành giữ đạo trung, báo với bậc công cầm ngọc khuê |
| Lục tứ (hào 4) | 中行,告公從。利用為依遷國 Trung hành, cáo công tòng. Lợi dụng vi y thiên quốc | Giữ đạo trung mà đi, báo bậc công thì theo. Có lợi cho việc dựa vào để dời nước |
| Cửu ngũ (hào 5) | 有孚惠心,勿問元吉。有孚惠我德 Hữu phu huệ tâm, vật vấn nguyên cát. Hữu phu huệ ngã đức | Có lòng thành hậu đãi, không cần hỏi cũng rất tốt. Có lòng thành sẽ hậu đãi cái đức của ta |
| Thượng cửu (hào 6) | 莫益之,或擊之。立心勿恆,凶 Mạc ích chi, hoặc kích chi. Lập tâm vật hằng, hung | Không ai thêm cho nữa, có kẻ còn đánh. Giữ tâm không bền, xấu |
Giải thích tượng của quẻ Phong Lôi Ích
Sáu hào của quẻ Phong Lôi Ích là sáu tình huống của người đang nhận được trợ lực từ bên ngoài, từ lúc mới có đà cho đến lúc mất đi vì lòng tham. Đây là một trong số ít quẻ có giai đoạn đầu rất đẹp, giai đoạn cuối lại là lời cảnh báo nặng.
Hào 1: Được trợ lực, dùng làm việc lớn. Đây là người mới được trao thêm nguồn lực: vốn đầu tư mới, sếp giao dự án lớn, gia đình hỗ trợ tài chính để khởi sự, một cơ hội đến đúng lúc. Lời hào nói rõ: có lợi khi dùng cái được để làm việc lớn. Đừng đem cái được đi tiêu vặt, đừng giữ khư khư sợ hết. Khi trời cho đà, phải dùng đà đó vào việc xứng đáng. Người ở hào này làm đúng thì kết quả rất tốt.
Bạn có câu hỏi đang nghĩ tới?
Gieo một quẻ Kinh Dịch, nhận lời giải ngay trên app HOROS
Hào 2: Mười cặp mai rùa quý tự đến. Hình ảnh cổ của hào này rất đẹp: có người đem mười cặp rùa quý đến tặng, không thể từ chối. Ngày nay, đây là cảnh được đề nghị giúp đỡ bất ngờ từ một người có uy tín, một khách hàng lớn tự tìm đến, một lời mời hợp tác đáng quý. Lời hào dặn: nhận đi, nhưng giữ vững đạo của mình về sau. Cái được đó không phải của mình, mà là trời trao để mình làm việc đúng. Giữ được lâu dài mới tốt.
Hào 3: Dùng cái được vào việc khó. Đây là hào có vị trí đặc biệt, dùng cái được để chữa việc không may: tai nạn, khủng hoảng, khó khăn bất ngờ trong gia đình hoặc trong công ty. Lời hào nói: không hại gì, miễn là có lòng thành và giữ đạo trung. Nhiều người có tiền, có cơ hội đến, lại chỉ nghĩ hưởng. Người trưởng thành biết dùng cái được vào đúng lúc cần thiết nhất, kể cả khi đó là việc khó. Làm được điều này thì có thể thưa với người trên bằng tấm lòng ngay.
Hào 4: Có thể dời cả nước. Hào này nói đến việc lớn nhất trong quẻ: thay đổi cả hướng đi, chuyển cả tổ chức, dời cả cơ sở. Người ở vai này đã có đủ lực, đủ uy, đủ người theo để làm điều đó. Nhưng lời hào nhấn mạnh một chữ: "giữ đạo trung". Có sức để đổi cả cục diện mà vẫn giữ được sự cân bằng, không cực đoan, không vội vàng. Báo cáo lên trên rõ ràng thì cấp trên ủng hộ. Đây là giai đoạn đẹp nhất cho người đang ở vị trí dẫn dắt.
Hào 5: Lòng thành hậu đãi. Đây là hào chủ của quẻ. Người ở đây có lòng thành thật, có ý hậu đãi người dưới, không cần đợi ai phải hỏi mới cho. Lời hào nói: không cần hỏi cũng rất tốt. Đáp lại, người dưới cũng có lòng thành với cái đức của mình. Cho và nhận trở thành một vòng tự nhiên, không cần tính toán. Đây là cảnh giới cao nhất của quẻ Ích: cho không phải để được nhận lại, nhưng cứ cho đúng thì tự nhiên có hồi đáp.
Hào 6: Không ai thêm cho nữa, có kẻ còn đánh. Đây là mặt trái của quẻ. Người đã nhận được nhiều, nhưng lòng không bền, chỉ muốn nhận thêm mà không cho đi. Cái "lập tâm vật hằng" trong nguyên văn là lòng không giữ được đạo lâu dài. Ban đầu còn có người giúp, về sau không ai giúp nữa, thậm chí có kẻ quay lại đánh. Kinh Dịch cảnh báo rõ: xấu. Nhận mãi mà không biết cho lại, không biết làm tròn phận, thì đến lúc cả người quý cũng rời bỏ.
Một số ý nghĩa của quẻ Phong Lôi Ích
Tình duyên
Bói được Phong Lôi Ích trong chuyện tình duyên thường báo hiệu một giai đoạn được thêm vào của mối quan hệ: hai người đang giúp nhau cùng lớn, hoặc có một người thứ ba đáng tin hỗ trợ cho chuyện tình của hai người (gia đình chấp thuận, bạn bè ủng hộ, điều kiện bên ngoài thuận lợi). Đây là thời rất hợp để tiến thêm một bước: ra mắt gia đình, cưới hỏi, sống chung. Nhưng quẻ có lời nhắc ở hào 6: nếu một bên chỉ nhận mà không cho, lâu dài mối quan hệ sẽ đuối. Tình yêu của quẻ này phát triển theo hướng hai bên cùng được thêm.
Sự nghiệp
Về sự nghiệp, quẻ Ích nghiêng về thời được trao thêm cơ hội: sếp giao dự án quan trọng, được thăng chức, có nhà đầu tư rót vốn, có khách hàng lớn tìm đến. Đây là lúc phải dùng cái được vào việc lớn như hào 1 khuyên, không phải lúc để hưởng. Ai đang khởi nghiệp mà gieo được quẻ này thường có giai đoạn thuận lợi bất ngờ, nhận được hỗ trợ quý. Cần nhớ hai điều: nhận thì phải đáp, và đừng bao giờ để lòng ham nhận lấn át tinh thần cho đi. Hào 5 cho ta lời khuyên hay nhất: hậu đãi cộng sự, nhân viên, đối tác thì tự nhiên mọi việc xuôi.
Tài lộc
Về tiền bạc, Phong Lôi Ích là quẻ của tiền vào đều và đúng lúc: lương tăng, dự án có lãi, khoản đầu tư sinh lời, hoặc nhận được khoản thừa kế, khoản hỗ trợ bất ngờ. Lời khuyên nhất quán của quẻ là dùng cái có được vào việc đáng, đừng tiêu hoang cũng đừng cất giữ ích kỷ. Đây là thời hợp để đầu tư vào kinh doanh chính của mình, mở rộng có tính toán, hoặc giúp đỡ người thân đang khó khăn. Hào 6 cảnh báo thẳng: ai chỉ lo gom mà không biết chia, đến lúc khó quay lại thì không ai bên cạnh. Tài lộc thời này lớn theo lòng rộng, không lớn theo lòng chặt.
Sức khoẻ
Với sức khoẻ, quẻ Ích thường nhắc về giai đoạn cơ thể đang phục hồi và tiếp nhận tốt: ăn uống ngon miệng, ngủ sâu, tập luyện có kết quả, thuốc bổ và thực phẩm chức năng phát huy tác dụng. Đây là thời hợp để xây nền sức khoẻ cho cả một chu kỳ dài phía trước. Nên chọn thêm một bộ môn vận động phù hợp, kiểm tra sức khoẻ tổng quát để biết chỗ nào cần bồi đắp, chỗ nào cần giảm bớt. Nhưng cần cẩn thận với việc bổ quá đà: thừa vitamin cũng hại như thiếu, tập quá sức cũng đổ ngã như lười vận động. Vừa đủ là chìa khoá.
Lời bàn của Horos về quẻ Phong Lôi Ích
Nhiều người nhớ đến quẻ này như quẻ được thêm, được lợi, nên thấy gieo được là mừng. Điều Horos thấy thú vị hơn lại nằm ở câu tượng từ: thấy điều thiện thì theo, có lỗi thì sửa. Ích lớn nhất của quẻ Ích không phải là của cải hay cơ hội trời cho, mà là cái tự thêm cho mình bằng học và sửa mỗi ngày. Cho đi thì được nhận lại. Sửa lỗi thì lớn lên. Học điều hay thì dày thêm. Ba cách ấy mới là ích bền.