Quẻ Lôi Thủy Giải: Ý nghĩa, lời từ và thông điệp

Tổng quan quẻ Lôi Thủy Giải

Thuộc tính	Giá trị
Số thứ tự	40 / 64
Tên Hán Việt	Lôi Thủy Giải (雷水解)
Tên gọi khác	Giải
Tượng	☳ trên ☵ (Sấm trên Nước)
Nội quái (hạ)	Khảm ☵, tượng nước, tượng hiểm
Ngoại quái (thượng)	Chấn ☳, tượng sấm, tượng động
Ngũ hành	Mộc
Thời	Giải, thời tháo gỡ, nới lỏng
Số hào dương	2 / 6
Quẻ đối (tổng quái)	Thủy Sơn Kiển (quẻ 39)

Lời từ và ý nghĩa gốc của quẻ Lôi Thủy Giải

Phần này trích nguyên văn Hán Việt của quẻ Lôi Thủy Giải kèm dịch nghĩa. Nếu bạn chỉ quan tâm đến cách ứng dụng quẻ vào đời sống, có thể đọc lướt qua và xuống thẳng các phần sau.

Thoán từ

解：利西南。無所往，其來復吉；有攸往，夙吉

Giải: Lợi tây nam. Vô sở vãng, kỳ lai phục cát; hữu du vãng, túc cát.

Dịch nghĩa: Giải là có lợi về phía tây nam. Nếu không có nơi nào để đi, trở về chỗ cũ thì tốt; nếu có việc để làm, làm cho sớm thì tốt. Tây nam là hướng của Khôn, tượng đất bằng, tượng yên ổn. Thoán từ chia rõ hai tình huống sau khi vừa thoát nạn: không có việc gì nữa thì nên về lại đời thường, có việc dở dang thì đừng chần chừ. Nghỉ đúng lúc, làm đúng lúc.

Tượng từ

雷雨作，解；君子以赦過宥罪

Lôi vũ tác, Giải; quân tử dĩ xá quá hựu tội.

Dịch nghĩa: sấm mưa nổi lên là tượng quẻ Giải. Người quân tử noi theo đó mà tha cho lỗi lầm, khoan thứ cho tội nhẹ. Hình ảnh đẹp của quẻ nằm ở đây: sau cơn sấm chớp dồn nén, trời đổ mưa, không khí dịu lại. Tha thứ là cơn mưa của đời sống. Người xưa đọc quẻ này thường đại xá tù, giảm án cho người có tội nhẹ, gác lại những ân oán cũ. Vừa qua khó khăn mà vẫn bám vào oán cũ thì chẳng bao giờ thật sự thoát được.

Lời 6 hào

Sáu hào của quẻ Giải mô tả sáu tình huống sau khi vừa qua cơn bế tắc, từ lúc mới nới lỏng cho đến lúc phải dứt khoát xử nốt việc còn lại.

Hào	Nguyên văn Hán Việt	Dịch nghĩa
Sơ lục (hào 1)	无咎 Vô cữu	Không hại gì
Cửu nhị (hào 2)	田獲三狐，得黃矢，貞吉 Điền hoạch tam hồ, đắc hoàng thỉ, trinh cát	Đi săn bắt được ba con cáo, được mũi tên vàng, giữ vững thì tốt
Lục tam (hào 3)	負且乘，致寇至，貞吝 Phụ thả thừa, trí khấu chí, trinh lận	Vừa vác trên lưng vừa ngồi xe, khiến giặc đến, giữ vững thì đáng tiếc
Cửu tứ (hào 4)	解而拇，朋至斯孚 Giải nhi mẫu, bằng chí tư phu	Cởi bỏ ngón chân cái, bạn đến mới có lòng thành
Lục ngũ (hào 5)	君子維有解，吉。有孚于小人 Quân tử duy hữu giải, cát. Hữu phu vu tiểu nhân	Người quân tử chỉ có gỡ ra thì tốt. Sẽ có bằng chứng ở nơi kẻ tiểu nhân
Thượng lục (hào 6)	公用射隼于高墉之上，獲之，无不利 Công dụng xạ chuẩn vu cao dung chi thượng, hoạch chi, vô bất lợi	Bậc công bắn chim cắt trên bờ tường cao, bắn được, không gì không lợi

Giải thích tượng của quẻ Lôi Thủy Giải

Sáu hào của quẻ Lôi Thủy Giải là sáu tình huống sau khi vừa thoát khỏi một giai đoạn khó, từ việc nghỉ đúng cách cho đến việc dứt điểm những phiền toái còn lại. Đây là quẻ của đoạn chuyển tiếp: gian nan đã qua nhưng chưa phải là yên hẳn.

Hào 1: Không còn gì phải bận tâm. Hào này ngắn gọn đến bất ngờ, chỉ hai chữ trong nguyên văn. Đây là người vừa bước ra khỏi cơn khó. Mọi chuyện vừa giãn ra, không còn gì cần phải lo nữa. Lời hào không khuyên làm gì cả, không giục tiến, không cảnh báo lùi. Chỉ cần để mình thở. Sau một thời gian căng thẳng, được phép yên ổn một chút là điều tốt. Đừng vội lấp chỗ trống đó bằng một việc mới khi chưa cần.

Hào 2: Săn được cáo, nhặt được mũi tên vàng. Ba con cáo trong Kinh Dịch thường tượng trưng cho ba loại kẻ lừa lọc xung quanh, những kẻ nịnh bợ, gièm pha, vụ lợi. Ở hào này, người vừa thoát nạn có cơ hội loại bỏ ba dạng ấy khỏi đời mình. Loại xong còn nhặt được mũi tên vàng, tức là giữ được sự ngay thẳng trong tay. Bài học rõ: thoát nạn rồi thì phải dọn lại cả những mối quan hệ đã khiến mình khổ. Giữ vững cách làm đúng mực này thì sẽ tốt.

Hào 3: Người vác hàng ngồi xe lớn. Đây là hào có hình ảnh hài hước mà sâu sắc. Kẻ nhỏ bé, thường chỉ vác hàng, nay lại được ngồi xe của người quyền thế. Không xứng vị, lộ ra ngay, thành miếng mồi cho giặc cướp. Ngày nay, đây là người vừa qua khó khăn đã vội khoe giàu, khoe địa vị mới, khoe thành tựu mà mình chưa thật sự nắm chắc. Khoe sai lúc thì tự rước hoạ. Giữ nguyên lối sống ấy cũng đáng tiếc. Qua nạn rồi thì càng phải biết nép mình.

Hào 4: Cởi ngón chân cái. Ngón chân cái là chỗ níu kéo của người đứng không vững, cũng là ẩn dụ cho người bạn thân nhưng không đúng hướng, cho một thói quen xấu mà mình vẫn dính, cho một mối ràng buộc đã hết duyên mà chưa dám bỏ. Lời hào bảo: cởi ra. Chỉ khi buông được thứ níu kéo đó, người bạn đúng nghĩa mới đến, lòng thành mới gặp lòng thành. Giai đoạn vừa thoát nạn là dịp rất tốt để xem lại mình đang bám vào đâu một cách không cần thiết.

Hào 5: Người quân tử chỉ có cởi ra thì tốt. Hào này có vị trí chủ của quẻ. Người ở vai cao, có trách nhiệm, khi thời thế đã mở ra thì phải chủ động tháo gỡ các nút thắt còn lại. Không thể nấn ná, không thể giữ quan hệ nửa vời với kẻ từng gây hại. Kết quả cuối cùng là kẻ tiểu nhân tự để lộ ra ai thật ai giả. Người đang ở vị trí quản lý một nhóm, một gia đình, một dự án mà gieo được quẻ này thường nhận ra: đã đến lúc phải dọn dẹp triệt để.

Hào 6: Bắn chim cắt trên tường cao. Chim cắt là loài chim dữ, thường tượng trưng cho kẻ hung hãn đã trốn lên nơi khó với tới. Bậc công hầu đích thân dương cung, bắn trúng, thu về. Đây là hào kết thúc của quẻ, và là hào dứt khoát nhất. Khi đã có quyền và có dịp, phải xử nốt cái hoạ cuối cùng. Tha là tốt ở việc nhỏ, nhưng với gốc của sự phiền phức thì không được nhẹ tay. Xử được cái gốc đó thì không còn gì bất lợi nữa. Đây mới là lúc thật sự thoát.

Một số ý nghĩa của quẻ Lôi Thủy Giải

Tình duyên

Bói được Lôi Thủy Giải trong chuyện tình duyên thường báo hiệu một mối quan hệ vừa qua giai đoạn căng thẳng và bắt đầu nhẹ đi. Cãi vã đã lắng, hiểu lầm đã sáng, áp lực từ bên ngoài đã bớt. Đây là thời điểm tốt để hai người nối lại, nói chuyện thật lòng, tha thứ cho nhau những điều cũ. Nhưng quẻ cũng có lời nhắc ở hào 4: nếu đang vướng vào một ai đó không đúng hướng từ lâu, đây là thời để buông. Người độc thân gieo được quẻ này có khả năng vừa ra khỏi một mối cũ và sẵn sàng cho điều mới.

Sự nghiệp

Về sự nghiệp, quẻ Giải nghiêng về giai đoạn vừa thoát khỏi một dự án căng thẳng, một mâu thuẫn ở công ty, hoặc một thời kỳ bế tắc nghề nghiệp. Áp lực đã dịu, nhưng đừng vội lao ngay vào việc mới. Lời khuyên của hào 1 rất rõ: cho mình một khoảng nghỉ. Cùng lúc đó, hãy làm theo hào 2: dọn lại các mối quan hệ nghề nghiệp, cắt bớt những đồng nghiệp hoặc đối tác từng gây phiền. Ai có việc dở dang từ giai đoạn trước thì xử cho dứt điểm, đừng để kéo dài. Thoán từ đã nhắc: có việc phải làm thì làm sớm.

Tài lộc

Về tiền bạc, Lôi Thủy Giải là quẻ của những khoản nợ vừa được trả, những rắc rối tài chính vừa được gỡ, hoặc một vụ tranh chấp vừa có hướng giải quyết. Dòng tiền bắt đầu thông trở lại. Đây là thời điểm hợp để làm rõ sổ sách, chốt các khoản cho vay đã lâu chưa đòi, đóng các hợp đồng còn mở. Hào 3 có cảnh báo đáng nhớ: vừa có tiền là khoe ngay sẽ tự rước phiền. Mới bớt nợ thì càng cần kín tiếng, không cho vay mạo hiểm, không đầu tư lớn theo cảm hứng. Dưỡng tài thời này quan trọng hơn kiếm tài.

Sức khoẻ

Với sức khoẻ, quẻ Giải thường gợi ý một cơn bệnh, một đợt căng thẳng kéo dài, một vấn đề thể chất đang bắt đầu được gỡ. Thuốc bắt đầu có tác dụng, liệu trình đang đi đúng hướng, cơ thể đang hồi phục. Nhưng đây chính là lúc dễ chủ quan nhất: thấy đỡ là bỏ thuốc, thấy khoẻ là tập nặng lại ngay, thấy hết mệt là thức khuya trở lại. Hào 6 nhắc nhở: phải dứt điểm phần gốc của bệnh mới an tâm. Đi khám lại sau đợt điều trị, làm theo đúng lời bác sĩ, giữ nếp sống lành thêm một thời gian nữa. Dưỡng là phần khó hơn chữa.

Lời bàn của Horos về quẻ Lôi Thủy Giải

Điều Horos thấy thú vị nhất ở quẻ này là hình ảnh cơn mưa sau sấm trong tượng từ. Sau căng thẳng dồn nén thì phải có lúc tuôn ra cho nhẹ. Nhưng quẻ Giải không chỉ nói về nghỉ, còn nói về việc dọn dẹp: tha lỗi cho người đáng tha, cắt mối với kẻ đáng cắt, làm nốt việc còn dở. Thoát nạn mới chỉ là nửa đường. Biết cởi đúng chỗ, biết giữ đúng người, biết dứt đúng lúc, ba nhịp đó mới gọi là thật sự qua.